Έρευνα: Το σώμα λατρεύει την ποικιλία στην άσκηση (και ζει περισσότερο)

Αν πιστεύεις ότι αρκεί απλώς να γυμνάζεσαι για να ζήσεις πολλά χρόνια τότε… η επιστήμη έχει κάτι ενδιαφέρον να σου πει. Νέα μεγάλη έρευνα δείχνει ότι το σώμα ωφελείται περισσότερο όταν ασκείται με πολλούς διαφορετικούς τρόπους παρά συνεχώς με τον ίδιο. Δες τι αποκαλύπτουν τα νέα δεδομένα.

Είναι η ποικιλία στην άσκηση το κλειδί της μακροζωίας; Ίσως ναι! Νέα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι δεν έχει σημασία μόνο πόσο κινούμαστε, αλλά και πώς. Σύμφωνα με μεγάλη έρευνα που παρακολούθησε δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους για περισσότερα από 30 χρόνια, η ποικιλία στη σωματική δραστηριότητα φαίνεται να συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο πρόωρου θανάτου και καλύτερη υγεία μακροπρόθεσμα. Με απλά λόγια; Το σώμα μας ωφελείται όταν το «προκαλούμε» με διαφορετικούς τρόπους κίνησης.

Τι έδειξε η έρευνα

Αν η γυμναστική σου περιορίζεται πάντα στο ίδιο είδος άσκησης, ίσως ήρθε η ώρα για μια αλλαγή. Σύμφωνα με την μακροχρόνια έρευνα που βασίστηκε σε δεδομένα από περισσότερους από 111.000 άνδρες και γυναίκες, η ποικιλία στην άσκηση είναι το ζητούμενο για την μακροζωία. Οι συμμετέχοντες στις μακροχρόνιες έρευνες Nurses’ Health Study και Health Professionals Follow-Up Study, οι οποίες διεξάγονται στις ΗΠΑ εδώ και πάνω από τρεις δεκαετίες. Οι συμμετέχοντες κατέγραφαν ανά τακτά χρονικά διαστήματα:

• το είδος της άσκησης που έκαναν
• τη διάρκεια και τη συχνότητά της

Οι ερευνητές δημιούργησαν έναν δείκτη ποικιλίας σωματικής δραστηριότητας, λαμβάνοντας υπόψη αν οι συμμετέχοντες ασχολούνταν σταθερά με διαφορετικές μορφές άσκησης, όπως:

• περπάτημα, τζόκινγκ ή τρέξιμο
• ποδήλατο ή κολύμπι
• τένις ή άλλα αθλήματα με ρακέτα
• προπόνηση με βάρη ή ασκήσεις αντίστασης
• ανέβασμα σκαλιών, κωπηλασία ή καλλισθενική γυμναστική

Τα βασικά ευρήματα

Μετά την ανάλυση των δεδομένων, τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά:

• Άτομα με μεγαλύτερη ποικιλία στην άσκηση είχαν 19% χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από οποιαδήποτε αιτία, σε σύγκριση με άτομα που γυμνάζονταν το ίδιο συνολικά αλλά χωρίς ποικιλία [1].
• Παρατηρήθηκε 13% έως 41% χαμηλότερος κίνδυνος θανάτου από καρδιαγγειακά νοσήματα, καρκίνο, αναπνευστικές παθήσεις και άλλες αιτίες.
• Το όφελος αυτό παρέμενε ακόμη και όταν ληφθεί υπόψη η συνολική διάρκεια άσκησης.

Όπως εξηγεί η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Dr. Han Han από τη Σχολή Δημόσιας Υγείας Harvard T.H. Chan, η ποικιλία φαίνεται να προσφέρει κάτι επιπλέον, πέρα από τον συνολικό χρόνο άσκησης: «Η τακτική ενασχόληση με διαφορετικούς τύπους δραστηριότητας μπορεί να προσφέρει οφέλη μακροζωίας που δεν αποτυπώνονται μόνο στον συνολικό όγκο άσκησης».

Γιατί η ποικιλία κάνει τη διαφορά

Η σύνδεση της άσκησης με τη μακροζωία είναι ήδη καλά τεκμηριωμένη. Ωστόσο, η συγκεκριμένη έρευνα προσθέτει μια νέα διάσταση: η πολυμορφία της κίνησης. Φαίνεται ότι η μακροζωία δεν εξαρτάται μόνο από το πόσο κινούμαστε, αλλά και από το πόσους διαφορετικούς τρόπους βρίσκουμε να κινήσουμε το σώμα μας. Διαφορετικά είδη άσκησης ενεργοποιούν διαφορετικά συστήματα του οργανισμού και πιο συγκεκριμένα:

• Η αερόβια άσκηση ενισχύει την καρδιά και το αναπνευστικό.
• Η προπόνηση δύναμης υποστηρίζει τη μυϊκή μάζα και την οστική πυκνότητα.
• Οι δραστηριότητες ισορροπίας και συντονισμού βελτιώνουν τη λειτουργικότητα και μειώνουν τον κίνδυνο πτώσεων.

Πώς να προσθέσεις περισσότερη ποικιλία στην άσκησή σου

Οι επίσημες οδηγίες συνιστούν 150–300 λεπτά μέτριας έντασης ή 75–150 λεπτά έντονης άσκησης την εβδομάδα, με προπόνηση ενδυνάμωσης τουλάχιστον δύο φορές. Η νέα έρευνα δεν αναιρεί αυτές τις συστάσεις – απλώς τις εμπλουτίζει. Μερικές πρακτικές ιδέες:

• εναλλαγή cardio με προπόνηση δύναμης
• προσθήκη ενός ομαδικού ή ψυχαγωγικού αθλήματος
• περισσότερη «καθημερινή» κίνηση, όπως σκάλες, περπάτημα ή κηπουρική.

Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: δεν χρειάζονται ακραία προγράμματα. Μικρές αλλαγές και διαφορετικά ερεθίσματα αρκούν για να υποστηρίξουν την υγεία σε βάθος χρόνου.

Συμπέρασμα

Η συνέπεια στην άσκηση παραμένει θεμέλιο της καλής υγείας. Όμως, σύμφωνα με τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα, η ποικιλία στην κίνηση φαίνεται να προσφέρει ένα επιπλέον πλεονέκτημα για τη μακροζωία. Όπως δείχνει η έρευνα, το σώμα μας ωφελείται όταν το κινoύμε με διαφορετικούς τρόπους — όχι τέλεια, αλλά σταθερά, μέσα στα χρόνια.