Σπόροι chia: Μπορούν πραγματικά να βοηθήσουν στο αδυνάτισμα;

Οι σπόροι chia ή τσία ή κία είναι μικροί σπόροι με… μεγάλη δύναμη. Οι πολλές τους θρεπτικές ιδιότητες και οι ωφέλειές τους για τον οργανισμό είναι πολλές, ανάμεσά τους ότι βοηθούν στο αδυνάτισμα. Τι είναι όμως αλήθεια;

Οι σπόροι chia έχουν χαρακτηριστεί τα τελευταία χρόνια ως «υπερτροφή» και όχι άδικα. Αυτοί οι μικροσκοπικοί σπόροι, μέλος της οικογένειας της μέντας και ιθαγενείς του Μεξικού, αποτελούσαν βασικό συστατικό της διατροφής των Αζτέκων και των Μάγια, που τους θεωρούσαν πηγή ενέργειας και αντοχής. Σήμερα, οι σπόροι τσία έχουν επιστρέψει δυναμικά, κατακτώντας τα κοινωνικά δίκτυα με υποσχέσεις για καλύτερη υγεία — και… λεπτότερη μέση. Πόση αλήθεια όμως κρύβεται πίσω από αυτούς τους ισχυρισμούς;

Τι είναι οι σπόροι chia και ποιες οι ωφέλειές τους για τον οργανισμό

Οι σπόροι chia είναι ψευδοδημητριακά, δηλαδή μοιράζονται παρόμοια διατροφική χρήση με τα «πραγματικά» δημητριακά (όπως το σιτάρι ή το καλαμπόκι), αλλά προέρχονται από διαφορετική οικογένεια φυτών. Μαζί με την κινόα, το φαγόπυρο και το αμάρανθο, ανήκουν σε μια κατηγορία τροφών που δεν περιέχουν γλουτένη και είναι πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά, κάτι που τις καθιστά εξαιρετική επιλογή για όσους έχουν κοιλιοκάκη ή δυσανεξία στη γλουτένη. Είναι ένα πραγματικό «πολυβιταμινούχο πακέτο» σε μικρογραφία αφού περιέχουν σβέστιο, φώσφορο, μαγγάνιο, ψευδάργυρο και χαλκό, και αντιοξειδωτικά που προστατεύουν τα κύτταρα από το οξειδωτικό στρες

Μπορούν να βοηθήσουν στην απώλεια βάρους;

Οι σπόροι τσία έχουν την ικανότητα να απορροφούν έως και 10 φορές το βάρος τους σε νερό, σχηματίζοντας ένα ζελατινώδες μείγμα, κάτι που τους κάνει ιδανικούς σε διάφορες συνταγές όπως η περίφημη πουτίγκα τσία (chia pudding). Η δημοτικότητα τους οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στον ισχυρισμό ότι βοηθούν στο αδυνάτισμα. Πράγματι, υπάρχει επιστημονική βάση σε αυτό, αφού μόλις δύο κουταλιές τσία περιέχουν περίπου 10 γραμμάρια φυτικών ινών, δηλαδή σχεδόν το 40% της ημερήσιας συνιστώμενης πρόσληψης. Οι φυτικές ίνες αυξάνουν το αίσθημα κορεσμού, μειώνοντας την πιθανότητα υπερφαγίας. Ωστόσο, όπως συμβαίνει με κάθε τροφή, η ισορροπία είναι το κλειδί αφού είναι επίσης πλούσιοι σε καλά λιπαρά και θερμίδες. Δύο κουταλιές της σούπας περιέχουν περίπου 138 θερμίδες και 9 γραμμάρια λίπους. Καταλαβαίνεις ότι η υπερκατανάλωση τους μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα από το επιθυμητό.

Τι λένε οι έρευνες;

Οι έρευνες δείχνουν ότι η κατανάλωση σπόρων τσία μπορεί να έχει πολλά ωφέλη για τον οργανισμό, δεν φαίνεται ωστόσο να επηρεάζει ιδιαίτερα το αδυνάτισμα. Μελέτη που συμπεριλάμβανε 10 τυχαιοποιημένες δοκιμές σε υπέρβαρα άτομα, διαπίστωσε σημαντική μείωση στην περιφέρεια μέσης, στη συστολική πίεση, και στον δείκτη φλεγμονής, αλλά δεν φάνηκε στατιστικά σημαντική αλλαγή στο βάρος ή στο Δείκτη Μάζας Σώματος. Από ότι φαίνεται όμως, αν και χρειάζονται περισσότερες μελέτες, οι σπόροι chia μπορούν να αποτελέσουν έναν εξαιρετικό σύμμαχο στη διατροφή, όμως δεν είναι μαγικό συστατικό για αδυνάτισμα. Η αποτελεσματικότητα τους εξαρτάται πάντα από το σύνολο των συνηθειών μας: τη διατροφή, την άσκηση και τον ύπνο.

Πώς να τους εντάξεις στη διατροφή σου

Η ουδέτερη γεύση που έχουν οι σπόροι τσία τους κάνει ιδανικούς για όλες τις συνταγές. Μούλιασε τους για 10–15 λεπτά πριν τους καταναλώσεις, ώστε να έχουν απορροφήσει νερό και να αποφύγεις δυσφορία ή πρήξιμο. Ποτέ μην τους τρως στεγνούς, ειδικά αν έχεις δυσκολία στην κατάποση. Μπορούν να προστεθούν σε χυμούς, σμούθις, γιαούρτι, δημητριακά ή βρώμη πρωινού, σαλάτες, σάλτσες, μπάρες δημητριακών, σπιτικό ψωμί, ενώ έχουν και την δική τους συνταγή την περίφημη (chia pudding).

Πώς θα φτιάξεις την πουτίγκα τσία

Θα χρειαστείς:
½ φλιτζάνι άγλυκο γάλα αμυγδάλου
2 κουταλιές της σούπας σπόρους chia
½ κουταλάκι του γλυκού μέλι ή στέβια ή άλλο γλυκαντικό
⅛ κουταλάκι του γλυκού κανέλα

Εκτέλεση: 
Σε ένα βάζο με καπάκι, ανακατεύεις το γάλα αμυγδάλου, τους σπόρους chia, το γλυκαντικό που θα χρησιμοποιήσεις και την κανέλα. Κλείνεις το καπάκι και ανακινείς για να ενωθούν τα υλικά. Το βάζεις στο ψυγείο για μερικές ώρες και στη συνέχεια ανακατεύεις καλά για να «σπάσεις» τυχόν σβόλους. Το βάζεις ξανά στο ψυγείο για 8 ώρες ή όλη τη νύχτα για να σφίξει η πουτίγκα. Σερβίρεται με γαρνιτούρες όπως φρούτα, ξηροί καρποί, νιφάδες καρύδας κ.λπ. Η συνταγή είναι από το Love and Lemons.

Ποιες είναι οι αντενδείξεις

Η υπερβολική κατανάλωση chia μπορεί να προκαλέσει φούσκωμα, αέρια ή διάρροια, λόγω της υψηλής περιεκτικότητας σε φυτικές ίνες. Αν λαμβάνετε αντιπηκτικά ή αντιυπερτασικά φάρμακα, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας πριν τις εντάξετε στη διατροφή σας, καθώς ενδέχεται να αλληλεπιδρούν με τα φάρμακα.